Tekstil Mekaniğinin Temelleri Cilt 2

ÖNSÖZ

Tekstil Mekaniğinin Temelleri ana başlığı altında yayınlanmış olan Lif ve İplik Mekaniği cildinin Kumaş Geometrisi ve Mekaniği alt başlığı altında yazmış olduğum bu ikinci cildi daha geniş kapsamlı oldu. Bunun sebeplerinden biri kumaş geometrisi ve mekaniğinin daha karmaşık yapıda olması yanında, son yıllarda bilgisayar destekli tasarım alanındaki gelişmelerle ilişkili olarak bu konuda çok yönlü yoğun araştırmalar yapılmış olması ise, bir ikinci sebebi de konuyu derinlemesine incelemek için daha fazla zaman bulabilmem olmuştur. Ne var ki bu cildin yazılması dört yılı aşan bir zaman aldı. Dokuma, örme ve bunlar dışındaki yöntemlerle oluşturulan kumaşların temel ve karmaşık mekanik özelliklerinin incelenmesi ve bu özelliklerin anlamlı biçimde yorumlanması öncelikle bu kumaş yapılarının geometrilerinin tanımlanmasını gerektirmektedir. Bazı durumlarda kumaş yapısının geometrik modellerle gözleme dayalı betimsel tanımlanmaları yeterli olmamakta, dolayısıyla yapının kumaş oluşumu sırasında uygulanan kuvvetlere bağlı geometrik-mekanik modellerle tanımlanmaları gerekmektedir. Bu da bu cildin ikinci bölümünün konusu olan kumaş oluşumunun incelenmesini gerektirmiştir. Kumaşların uzama, eğilme, kayma ve sıkışma olarak tanımladığımız temel mekanik özelliklerinın yanı sıra, kullanımda önemli olan kıvrılma, katlanma, kırışma, bombelenme, sürtünme, yırtılma ve boncuklanma gibi daha karmaşık davranışları ile giysi yapımı ve tasarımı açısından çok önemli olan üç boyutlu uzaysal deformasyon problemlerinin incelenmesini ayrı bir bölümde ele almayı daha anlamlı buldum. Doğaldır ki bu karmaşık fizik problemlerinin çözümü gelişmiş matematiksel yöntemlerin uygulanmasını ve bilgisayar çözümlerini gerektirmektedir. Bu açıdan konuları derinlemesine incelemek isteyen okurlara yol göstermek ve yardımcı olmak amacıyla incelenen konuların tam anlaşılmasını sağlayacak bazı klasik ve yeni matematiksel yöntemler ile ayrıntılı analizleri ek bir bölümde tanıtmaya çalıştım. Bunu yaparken dikkatli davranarak hata yapmamaya gayret ettim ve genel kabul gören terimleri kullanmaya çalıştım. Bazı durumlarda yanlış anlamalara yol açmamak için terimlerin İngilizcelerini de vermeyi uygun buldum. Bu ciltte oldukça çok “bakınız” notu bulunmaktadır. Bunlar Cilt 1’e ve bu cildin özellikle ek bölümünde ele alınan konulara yapılan göndermelerdir. Bunlar ve yararlanılan kaynaklara yapılan atıflar yanında bazı klasik kitap ve makalelere yapılan atıflar da bulunmaktadır. Kitabın yazımında incelenen konuların anlaşılır olmasına ve gereksiz ayrıntı ile okuyucuyu sıkmamaya çalıştım. Bu süreçte genç arkadaşlarımla birlikte yapmış olduğum ve önemli bölümü yayınlanmamış araştırmalara da yer vermeyi uygun gördüm. Kitapta yalnızca Kumaş Geometrisi bölümünde problemlere yer verebildim. Diğer bölümlerle ilgili problemler üretmenin gereksiz ya da hayal gücünü fazla zorlamak olacağını düşündüm. Burada daha çok problemlere pratik olarak nasıl yaklaşılması gerektiğini ve bazı pratik uygulamaları göstermek amaçlanmıştır. Birinci ciltte yer alan hataları ve eksiklikleri içeren bir düzeltme bölümü ile ilk ciltteki gibi bir terim kılavuzu koymayı da faydalı gördüm. Bu ciltte de, kuşkusuz, önemli ya da önemi az hatalar olmuştur. Bunlar için şimdiden özür dilerim. Ancak hata yapmaktan korksaydım bu kitap hiç yazılmazdı. Hiç yazmamaktansa hatalı da olsa herkesi kitap yazmaya özendirmek isterim, çünkü Türkçe yazılmış kaynak kitaplara büyük gereksinim olduğuna inanıyorum ve her şeyin internette olmadığını da düşünüyorum. Bu cildi yazarken Bacon’ın “Denemeler” adlı ünlü eserindeki şu sözleri hep anımsadım: “Okumak insanı dolu yapar, danışmak hazır yapar, yazmak kesin yapar”. Bazı konuları yazarken öğrendiklerimin daha  kesinleştiğini gördüm. Kitabi eşim Yrd. Doç Dr. Neş’e Başer’e ithaf ediyor, sabır ve anlayışı için teşekkür ediyorum. Ayrıca, kitabın yazılma sürecinde bana yardımcı olan Dr. R. Befru Turan’a, kitabın yazılmasını özendiren Prof. Dr. Ayşe Okur’a teşekkür etmeyi de borç biliyorum. Prof. Dr. Güngör Başer İzmir, 2013